Khi bắt đầu xây dựng và tối ưu kiểm chứng ý tưởng thời trang, điều quan trọng nhất đối với một Founder thời trang là nhìn thấu cấu trúc vận hành thực tế đằng sau từng quyết định.
Tina là người có nền tảng Marketing.
Đó vừa là lợi thế, vừa tạo ra một tình huống khá thú vị.
Bạn biết nghiên cứu.
Biết đặt câu hỏi.
Biết thị trường có nhiều biến số.
Và càng biết nhiều, Tina càng muốn chuẩn bị cho thật chắc trước khi bước vào.
“Em muốn nó chuẩn bị cho nó ok một xíu thì em mới bắt đầu làm.”
“Em muốn đi theo cái lộ trình trước để đỡ rủi ro.”
Nghe rất logic.
Nhưng mình hỏi:
Nếu chưa đưa một sản phẩm thật ra thị trường, dữ liệu nào sẽ trả lời được khách có thực sự rút tiền mua nó hay không?
Đây là điểm mình nghĩ rất nhiều Founder mắc kẹt khi muốn kiểm chứng ý tưởng thời trang.
Không phải vì họ không nghiên cứu.
Mà vì họ đang yêu cầu:
nghiên cứu trả lời những câu chỉ hành động mới trả lời được.
Nghiên cứu có thể giảm điểm mù nhưng không thể xóa hết sự không chắc chắn
“Em bán cái này có được không?” — có những câu Mentor không nên trả lời thay thị trường
Collection đầu không nhất thiết phải chứng minh Founder đúng
Chuẩn bị quá lâu cũng có một loại chi phí
Founder không cần biết chắc rồi mới hành động
Kiểm chứng ý tưởng thời trang là thiết kế một phép thử có kiểm soát
Có những câu hỏi chỉ thị trường mới trả lời được
Queenie nhìn thử nghiệm sản phẩm trong DNA BrandX™ như thế nào?
Mục lục bài viết
- Nghiên cứu có thể giảm điểm mù. Nó không thể xóa hết sự không chắc chắn
- “Em bán cái này có được không?” — có những câu Mentor không nên trả lời thay thị trường
- Collection đầu không nhất thiết phải chứng minh Founder đúng
- Chuẩn bị quá lâu cũng có một loại chi phí
- Founder không cần biết chắc rồi mới hành động
- Kiểm chứng ý tưởng thời trang là thiết kế một phép thử có kiểm soát
- Có những câu hỏi chỉ thị trường mới có thể trả lời
- Queenie nhìn thử nghiệm sản phẩm trong DNA BrandX™ như thế nào?
Nghiên cứu có thể giảm điểm mù. Nó không thể xóa hết sự không chắc chắn
Bạn có thể khảo sát khách hàng.
Phân tích đối thủ.
Đọc bình luận.
Xem xu hướng tìm kiếm.
Hỏi bạn bè.
Làm bảng câu hỏi.
Tất cả đều có giá trị.
Nhưng đến cuối cùng vẫn còn một khoảng trống:
Khi sản phẩm thật xuất hiện với mức giá thật, khách có mua không?
Khách nói:
“Đẹp quá.”
chưa phải mua.
Khách nói:
“Nếu có em sẽ ủng hộ.”
chưa phải mua.
Khách lưu hình.
Chưa phải mua.
Hành vi có giá trị nhất vẫn là:
Họ có sẵn sàng rút tiền ra hay không?
Đó là lý do có những câu hỏi Mentor cũng không thể trả lời hộ Founder.
Nghiên cứu giúp giảm điểm mù.
Nhưng nghiên cứu thị trường thời trang không thể thay thế hoàn toàn hành vi mua thật.
“Em bán cái này có được không?” — có những câu Mentor không nên trả lời thay thị trường
Đây là kiểu câu hỏi rất phổ biến.
Founder muốn một người có kinh nghiệm nhìn vào và nói:
“Được. Làm đi.”
Hoặc:
“Không bán được đâu.”
Nhưng nếu mình đưa ra một câu trả lời chắc chắn trong khi thị trường chưa có dữ liệu, mình đang làm một việc rất nguy hiểm:
thay sự không chắc chắn bằng sự tự tin của Mentor.
Trong case của Tina, tinh thần của câu trả lời rất rõ:
“Em làm thử bán đi rồi mới biết được.”
Vai trò của người cố vấn không phải tiên tri thị trường.
Vai trò của mình là giúp Founder:
nhìn điểm mù;
giảm những lỗi có thể tránh;
và
thiết kế một phép thử đủ nhỏ để thị trường trả lời nhanh hơn.
Collection đầu không nhất thiết phải chứng minh Founder đúng
Đây là một niềm tin khác rất dễ khiến người mới chậm bắt đầu.
Collection đầu phải thật đẹp.
Hình ảnh phải hoàn hảo.
Packaging phải đủ cao cấp.
Danh mục phải đủ phong phú.
Launch phải tạo tiếng vang.
Bởi nếu đã bỏ tiền làm Brand, ai cũng muốn lần đầu phải thành công.
Nhưng mình nhìn collection đầu theo một vai trò khác:
Nó phải giúp Founder biết nhiều hơn về khách hàng và sản phẩm so với trước khi làm.
Có thể bạn phát hiện:
khách thích một kiểu dáng khác;
bảng size chưa đúng;
mức giá cần điều chỉnh;
màu mình thấy hay nhất lại không phải màu bán tốt;
bao bì khách khen rất nhiều nhưng không tạo thêm lý do mua.
Một vài thứ sẽ đúng.
Một vài thứ sẽ sai.
Nhưng nếu vòng đầu cho Founder dữ liệu để vòng hai ra quyết định tốt hơn, nó không hề vô ích.
Transcript cũng ghi nhận rõ logic này:
Những đợt đầu được dùng để kiểm tra:
công năng;
độ vừa vặn;
bảng size;
kiểu dáng;
giá;
trải nghiệm giao nhận.
Mục tiêu không nhất thiết là:
“chứng minh mình đúng.”
Mà là:
giảm sai ở vòng sau.
Chuẩn bị quá lâu cũng có một loại chi phí
Chi phí này khó nhìn thấy vì không xuất hiện trên sao kê ngân hàng.
Đó là:
không có dữ liệu.
Bạn có thể dành thêm sáu tháng để hoàn thiện một giả định.
Nhưng trong sáu tháng đó:
khách chưa phản ứng;
sản phẩm chưa được mặc;
giá chưa được kiểm chứng;
size chưa được thử trên thị trường;
quy trình chưa va chạm với thực tế.
Bạn có thêm thông tin.
Nhưng chưa chắc có thêm bằng chứng.
Đó là lý do mình từng nói trong buổi làm việc:
“Không hành động thì không có số liệu thực tế đổ về để đo lường.”
Câu này không có nghĩa:
“Cứ làm đại đi.”
Hoàn toàn không.
Nó có nghĩa:
Đến một thời điểm, học tiếp chỉ có giá trị khi điều mình học được đưa vào một quyết định thật.
Founder không cần biết chắc rồi mới hành động
Nếu chờ tới lúc biết chắc khách sẽ mua, Founder sẽ phải chờ rất lâu.
Thị trường không cấp chứng nhận trước cho bất kỳ ý tưởng nào.
Điều người Chủ có thể làm là:
giảm cái giá phải trả cho một giả thuyết sai.
Đó là khác biệt rất lớn giữa:
liều lĩnh
và
thử nghiệm có kiểm soát.
Một người liều lĩnh đặt cược lớn khi chưa biết.
Một Founder biết quản trị rủi ro chấp nhận rằng:
mình chưa biết
và vì thế:
không cam kết quá lớn trước khi có thêm dữ liệu.
Vì vậy, mục tiêu không phải:
“Tôi phải chắc chắn trước khi bắt đầu.”
Mà là:
“Tôi phải thiết kế cách bắt đầu sao cho dù giả thuyết sai, tôi vẫn còn đủ nguồn lực để học và thử tiếp.”
Kiểm chứng ý tưởng thời trang là thiết kế một phép thử có kiểm soát
Với mình, kiểm chứng ý tưởng thời trang không có nghĩa là cứ đưa đại một sản phẩm ra bán rồi chờ kết quả.
Một phép thử tốt phải làm rõ:
Mình đang muốn kiểm chứng điều gì?
Khách có cần sản phẩm này không?
Phom này có phù hợp không?
Giá này có được chấp nhận không?
Màu nào được ưu tiên?
Bảng size có đúng không?
Khách mua vì kiểu dáng, chất liệu hay mức giá?
Sau đó mới hỏi tiếp:
Mình cần làm nhỏ tới mức nào để kiểm chứng được câu hỏi đó?
Cần bao nhiêu mẫu?
Bao nhiêu SKU?
Bao nhiêu đơn vị sản xuất?
Bao nhiêu thời gian?
Bao nhiêu tiền?
Và trước khi chạy thử:
Điều gì sẽ khiến mình kết luận nên tiếp tục, điều chỉnh hoặc dừng?
Đây là phần rất quan trọng.
Bởi nếu Founder thử nhưng không biết mình đang đo điều gì, dữ liệu quay về cũng rất khó sử dụng.
Một phép thử tốt không chỉ tạo ra hành động.
Nó phải tạo ra:
thông tin đủ rõ để quyết định vòng tiếp theo.
Có những câu hỏi chỉ thị trường mới có thể trả lời
Mentor có thể giúp Founder hỏi tốt hơn.
Giúp nhìn thấy những thứ chưa nghĩ tới.
Giúp tránh một số lỗi đã có thể nhận ra từ trước.
Giúp thu nhỏ quy mô thử nghiệm.
Nhưng Mentor không thể thay khách hàng mua sản phẩm.
Không thể thay thị trường phản hồi.
Không thể biết chính xác một SKU sẽ bán bao nhiêu trước khi có hành vi thật.
Và mình nghĩ một Mentor tốt phải trung thực về giới hạn đó.
Vì vậy, khi Founder hỏi:
“Em bán cái này có được không?”
đôi khi câu trả lời có trách nhiệm nhất không phải:
“Được.”
Mà là:
“Mình cần thiết kế một cách thử đủ nhỏ để thị trường trả lời câu đó.”
Bởi cuối cùng:
Không hành động thì không có dữ liệu.
Và không có dữ liệu, Founder rất dễ dành nhiều tháng để tranh luận với chính những giả định của mình.
Queenie nhìn thử nghiệm sản phẩm trong DNA BrandX™ như thế nào?
Queenie — Đỗ Hạnh Quyên là Fashion Product Development Mentor | Cố Vấn Nghề Và Phát Triển Sản Phẩm Thời Trang.
Mình tập trung làm việc với Founder, Chủ Shop thời trang thiết kế và những người đang muốn phát triển sản phẩm riêng nhưng thường mắc giữa hai trạng thái:
“Chưa đủ chắc để làm.”
và
“Nếu làm sai thì sao?”
Trong phương pháp DNA BrandX™, nghiên cứu và chuẩn bị rất quan trọng.
Founder cần đi qua:
Hiểu Khách Hàng → Định Hướng Thương Hiệu → Kiến Trúc Sản Phẩm → Kỹ Thuật & Sản Xuất → Hệ Thống Hóa & Dẫn Dắt.
Nhưng các bước đó không nhằm giúp Founder đạt tới trạng thái:
“Biết chắc mọi thứ trước khi làm.”
Mục tiêu là giúp Founder:
đặt giả thuyết tốt hơn;
giảm điểm mù;
thu hẹp phạm vi thử;
đưa sản phẩm ra thực tế;
đọc dữ liệu quay về;
và
ra quyết định vòng sau tốt hơn.
Vì vậy, mình nhìn quá trình phát triển sản phẩm gần với một vòng lặp:
Giả thuyết → Quyết định → Thử nghiệm → Dữ liệu → Học → Điều chỉnh → Quyết định mới.
Founder càng đi qua vòng lặp này tốt, họ càng không phải dựa hoàn toàn vào:
cảm giác rằng mình đã chuẩn bị “đủ chưa”.
Họ bắt đầu có bằng chứng thật để ra quyết định.
Bạn có thể đọc thêm về và.
Queenie POV
Nghiên cứu giúp giảm điểm mù. Nhưng có những câu hỏi chỉ hành động mới tạo ra dữ liệu để trả lời.
Mục tiêu không phải:
làm thật lớn để biết mình đúng hay sai.
Mà là:
thiết kế một phép thử đủ nhỏ để nếu sai, Founder vẫn còn đủ nguồn lực để học và đi tiếp.
Về tác giả — Đỗ Hạnh Quyên
Đỗ Hạnh Quyên (Queenie) là Fashion Product Development Mentor — Cố Vấn Nghề Và Phát Triển Sản Phẩm Thời Trang. Queenie tập trung giúp Founder và Chủ Shop thời trang thiết kế giảm thời gian, chi phí thử sai và xây năng lực đọc hiểu, kiểm chứng và ra quyết định về sản phẩm thông qua phương pháp DNA BrandX™.
Tài nguyên tham khảo chuyên môn cùng Founder Đỗ Hạnh Quyên:
- Chiến lược định vị và bản sắc sản phẩm: DNA BRANDX™ — Định vị thương hiệu thời trang bài bản.
- Triết lý làm nghề và xuất phát điểm của tác giả: Queenie — Đỗ Hạnh Quyên.
- Lộ trình đồng hành phát triển sản phẩm thực chiến: Chương trình Cố vấn Fashion Product Development.
- Khám phá thêm các bài viết cùng chủ đề quản trị tại: Thư viện Kiến thức Thời trang Queenie Blogs.
Tham khảo thêm các nghiên cứu và báo cáo chuyên sâu ngành công nghiệp thời trang quốc tế tại The Business of Fashion (BoF) để cập nhật các chuẩn mực quản trị và phân tích thị trường thời trang toàn cầu.
