Khi bắt đầu xây dựng và tối ưu năng lực phát triển sản phẩm thời trang, điều quan trọng nhất đối với một Founder thời trang là nhìn thấu cấu trúc vận hành thực tế đằng sau từng quyết định.
Mục lục bài viết
- Biết rất nhiều về thời trang chưa chắc bạn đã có năng lực làm sản phẩm
- “Em rất ham học” đôi khi cũng có thể trở thành một cái bẫy
- Năng lực phải nhìn thấy được ở quyết định của Founder
- Trong thời đại thông tin dư thừa, “biết nhiều” ngày càng ít tạo ra khác biệt
- Vì vậy, câu hỏi không phải lúc nào cũng là “Tôi còn phải học gì?”
Năng lực phát triển sản phẩm thời trang: Biết rất nhiều về thời trang chưa chắc bạn đã có năng lực làm sản phẩm
Một Founder có thể biết rất nhiều về thời trang.
Biết Brand DNA là gì. Biết Customer Insight. Biết Merchandising. Biết chất liệu. Biết cách làm bộ sưu tập. Biết cả những thuật ngữ mà vài năm trước mình còn phải học trong sách chuyên ngành.
Nhưng đến lúc cầm một mẫu trên tay, họ vẫn đi hỏi:
“Chị ơi, cái này được chưa?”
Đó là lúc mình bắt đầu phân biệt rất rõ hai thứ:
Có thông tin kiến thức về thời trang và có năng lực làm sản phẩm không phải là một.
Trong một buổi mentoring với H***, chính câu chuyện “ham học” đã đưa hai chị em tới vấn đề này.
H*** tự nhận mình là người rất ham học. Bạn đã làm trong nghề khoảng 10 năm, trong đó khoảng 3 năm trực tiếp xây Brand riêng, đã đi qua nhiều buổi mentoring và tích lũy một lượng kiến thức đáng kể. Nhưng ở thời điểm đó, bài toán không còn đơn giản là “cần học thêm gì nữa”.
Mình đã hỏi lại:
“Học để có thông tin. Nhưng thông tin đó dùng để làm gì?”
Biết rồi — nhưng có làm được không?
Đây là câu hỏi mình nghĩ nhiều Founder nên tự đặt ra.
Bạn có thể biết rất rõ rằng Brand cần hiểu khách hàng.
Nhưng khi đứng trước hai hướng sản phẩm khác nhau, bạn có biết nên chọn hướng nào không?
Bạn có thể biết mẫu phải đúng phom.
Nhưng khi mặc lên thấy “sai sai”, bạn có xác định được mình cần kiểm tra ở đâu không?
Bạn có thể đọc rất nhiều về quản lý danh mục sản phẩm.
Nhưng khi một mẫu đã tốn tiền phát triển mà bán không như kỳ vọng, bạn có đủ cơ sở để quyết định giữ, sửa hay dừng không?
Bạn có thể biết Designer cần một đầu bài rõ.
Nhưng lúc giao việc, bạn vẫn chỉ nói theo cảm tính:
“Làm sang hơn một chút.”
Nếu vậy, vấn đề của bạn không còn nằm ở lượng kiến thức đã tiếp nhận.
Khoảng trống nằm ở đoạn:
Từ “tôi biết điều này” đến “tôi có thể dùng điều này để ra một quyết định”.
Đây chính là điểm Queenie chủ động chuyển trọng tâm: không tiếp tục nạp thêm lý thuyết, mà phân biệt rõ thông tin với năng lực có thể nhìn thấy qua hành vi, quyết định và kết quả thực tế.
“Em rất ham học” đôi khi cũng có thể trở thành một cái bẫy
Ham học là một lợi thế.
Mình cũng là người thích học rất nhiều.
Nhưng có một giai đoạn, việc tiếp tục học thêm có thể tạo ra một vòng lặp khá nguy hiểm.
Mình học thêm một framework.
Biết thêm một tiêu chuẩn.
Nhìn ra thêm mười thứ mình chưa biết.
Rồi bắt đầu cảm thấy:
“Chắc mình vẫn chưa đủ giỏi để làm.”
Thế là tiếp tục học.
Kiến thức tăng lên, nhưng hành động chưa tăng tương ứng.
Tiêu chuẩn trong đầu ngày càng cao, còn cảm giác sẵn sàng để bắt đầu lại ngày càng xa.
Vấn đề không phải việc học.
Vấn đề là Founder bắt đầu dùng việc học để trì hoãn thời điểm phải đưa ra quyết định trong điều kiện không bao giờ có đủ 100% thông tin.
Trong case của H***, đó chính là lý do những buổi mentoring sau không tiếp tục nhồi thêm kiến thức mới. Công việc cần làm lúc này là đào sâu những gì đã có và đưa chúng ra thực tế.
Năng lực phải nhìn thấy được ở quyết định của Founder
Đây là cách mình ngày càng nhìn rõ hơn về hai chữ “năng lực”.
Nếu một kiến thức mới thực sự trở thành năng lực, nó phải làm thay đổi cách bạn hành động.
Trước đây gặp mẫu sai, bạn chỉ nói:
“Nhìn chưa đẹp.”
Sau này, bạn bắt đầu biết mình cần kiểm tra vùng nào trước.
Trước đây thấy sản phẩm bán chậm, bạn lập tức làm thêm mẫu mới.
Sau này, bạn biết dừng lại để đọc dữ liệu và xem vấn đề nằm ở sản phẩm, giá, khách hàng hay cách phân bổ danh mục.
Trước đây xưởng nói “không làm được”, bạn không biết nên tin hay phản biện.
Sau này, bạn biết câu hỏi nào cần đặt ra trước khi quyết định.
Đó mới là lúc kiến thức bắt đầu trở thành tài sản của Founder.
Không phải khi bạn thuộc thêm nhiều thuật ngữ.
Mà khi:
Cách bạn nhìn vấn đề thay đổi. Cách bạn đặt câu hỏi thay đổi. Và chất lượng quyết định của bạn thay đổi.
Trong thời đại thông tin dư thừa, “biết nhiều” ngày càng ít tạo ra khác biệt
Ngày nay Founder có thể tìm được gần như mọi chủ đề trong vài phút.
Cách mở Brand.
Cách tìm xưởng.
Cách chọn vải.
Brand DNA là gì.
Làm một bộ sưu tập như thế nào.
AI còn có thể tổng hợp hàng chục tài liệu trong thời gian rất ngắn.
Nhưng AI hay Google không thể tự động biến lượng thông tin đó thành khả năng duyệt mẫu cho người thật trước mặt bạn.
Càng không thể chịu trách nhiệm thay Founder cho quyết định:
“Mẫu này đáng bỏ thêm tiền sửa hay nên dừng?”
Đây là điểm mình nghĩ vai trò của người Chủ ngày càng rõ.
Lợi thế không còn nằm ở việc mình sở hữu nhiều thông tin hơn người khác.
Lợi thế nằm ở việc:
Mình có thể biến thông tin thành phán đoán và quyết định tốt hơn hay không.
Vì vậy, câu hỏi không phải lúc nào cũng là “Tôi còn phải học gì?”
Có một câu mình thích hỏi trước:
“Tôi đã có gì rồi — và tôi đã thực sự dùng được bao nhiêu phần trong số đó?”
Có người đã làm nghề nhiều năm.
Đã bán hàng thật.
Đã có khách.
Có xưởng.
Có đội ngũ.
Có dữ liệu từ những collection trước.
Nhưng vì luôn nhìn vào phần mình còn thiếu, họ tiếp tục học như một người mới hoàn toàn.
Trong khi tài sản đã có chưa từng được bóc ra, gọi tên và sử dụng.
Với mình, đó là một sự lãng phí rất lớn.
Founder không cần biết vô hạn.
Founder cần biết đủ để nhìn rõ vấn đề, đủ để ra quyết định và đủ để học tiếp từ chính kết quả của quyết định đó.
Vì vậy:
Kiến thức chỉ trở thành năng lực khi nó đi ra khỏi đầu và xuất hiện trong quyết định của bạn.
Đó cũng là lý do mình không đặt mục tiêu giúp Founder “biết thật nhiều về thời trang”.
Mình quan tâm hơn đến một câu hỏi khác:
Sau những gì đã học, bạn có tự nhìn sản phẩm, tự đặt câu hỏi và tự ra quyết định tốt hơn trước không?
Nếu chưa, có thể điều bạn cần tiếp theo không phải là thêm kiến thức.
Mà là cơ hội để biến những gì mình đã biết thành năng lực thật sự.
Khám phá các chương trình đồng hành cùng Founder Đỗ Hạnh Quyên:
- Cafe Fashion Talk — Trò chuyện & Mentoring nhóm nhỏ nhìn rõ điểm nghẽn kinh doanh thời trang
- Garment A–Z — Chương trình 05 tuần xây nền tảng kỹ thuật và quy trình phát triển sản phẩm bài bản
- From Zero To One — Lộ trình 12 tuần DNA BrandX™ đồng hành 1:1 làm sản phẩm và thương hiệu thời trang bài bản
Tài nguyên tham khảo chuyên môn cùng Founder Đỗ Hạnh Quyên:
- Chiến lược định vị và bản sắc sản phẩm: DNA BRANDX™ — Định vị thương hiệu thời trang bài bản.
- Triết lý làm nghề và xuất phát điểm của tác giả: Queenie — Đỗ Hạnh Quyên.
- Lộ trình đồng hành phát triển sản phẩm thực chiến: Chương trình Cố vấn Fashion Product Development.
- Khám phá thêm các bài viết cùng chủ đề quản trị tại: Thư viện Kiến thức Thời trang Queenie Blogs.
Tham khảo thêm các nghiên cứu và báo cáo chuyên sâu ngành công nghiệp thời trang quốc tế tại The Business of Fashion (BoF) để cập nhật các chuẩn mực quản trị và phân tích năng lực cốt lõi trong phát triển sản phẩm thời trang.
